Cá dìa

Cá dìa là tên chung của các loài cá giống Siganus, họ Cá dìa (Siganidae). Loài tiêu biểu là Siganus guttatus (Bloch, 1787)[1]: sống ở rạn ven bờ nước đục và rừng ngập mặn, chịu được nước lợ, ăn rong tảo, dài tối đa 42 cm, thường gặp 25 cm[2]. Ở Thừa Thiên Huế, cá dìa là loài nước lợ, mặn có giá trị kinh tế cao của đầm phá Tam Giang – Cầu Hai[5].
Thông tin nhanh
| Mục | Nội dung |
|---|---|
| Tên tiếng Việt | Cá dìa |
| Tên gọi khác, tên vùng miền | cá kình (ở Huế, thường chỉ loài Siganus canaliculatus) |
| Tên tiếng Anh | rabbitfish (orange-spotted spinefoot) |
| Tên khoa học | Siganus guttatus (Bloch, 1787)[1] |
| Phạm vi của trang | Giống Siganus (trang này lấy Siganus guttatus làm loài đại diện) |
| Phân loại | Lớp Teleostei › Bộ (chưa xếp bộ, nhóm Eupercaria theo WoRMS) › Họ Siganidae[1] |
| Nhóm hàng | Cá biển |
| Mùa vụ | chưa xác minh |
| Mã WoRMS (AphiaID) | 273913 |
Đặc điểm và nơi sống
- S. guttatus: sống ở rạn ven bờ nước đục giữa rừng ngập mặn, chịu được và còn ưa độ mặn thấp; độ sâu 0–25 m[2].
- Sống theo đàn suốt đời, đàn cá lớn khoảng 10–15 con; ăn tảo đáy; hoạt động cả ban đêm, khác các loài cùng họ[2].
- Dài tối đa 42 cm, thường gặp 25 cm[2].
- Siganus canaliculatus (Park, 1797): dài tối đa 40 cm, thường 20 cm; ăn tảo đáy và cỏ biển; FishBase ghi nhận loài này có gai độc[4].
Ở Việt Nam: vùng nuôi, vùng khai thác
Cá dìa là loài thuỷ sản nước lợ, mặn có giá trị kinh tế cao ở đầm phá Tam Giang – Cầu Hai (Thừa Thiên Huế), đã có nghiên cứu sản xuất giống tại địa phương[5].
Mùa vụ
Chưa xác minh. Trang này không ghi mùa vụ theo lời truyền miệng; sẽ bổ sung khi có nguồn từ cơ quan thuỷ sản hoặc nghiên cứu công bố.
Cách chọn tươi
- Cá tươi có mùi nhẹ, không tanh nồng, không chua, không khai[3].
- Mắt trong và sáng; mang đỏ; thịt chắc, ấn vào đàn hồi lại[3].
- Cá cắt khúc, phi lê: thịt chắc, không xỉn màu, không khô hay sẫm ở mép[3].
- Cẩn thận gai vây khi cầm và sơ chế: các loài họ Cá dìa có gai vây cứng, FishBase ghi nhận gai có độc ở các loài cùng giống[4]. Nên nhờ cửa hàng sơ chế.
Cách bảo quản
- Dùng trong 2 ngày thì để ngăn mát từ 4°C trở xuống; để lâu hơn thì bọc kín, cấp đông[3].
- Rã đông trong ngăn mát qua đêm; cần nhanh thì cho vào túi kín rồi ngâm nước lạnh[3].
- Không để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; trời nóng trên 32°C thì không quá 1 giờ[3].
Cách chế biến
Các cách chế biến phổ biến: hấp xì dầu, nướng muối, nướng mọi, nấu canh chua, kho chuối, nhân lẩu Tom Yum. Nấu tới nhiệt độ tâm 63°C; thịt cá chuyển đục và dễ tách bằng nĩa[3]. Cửa hàng sơ chế miễn phí và nhận chế biến mang về theo yêu cầu.
Mua cá dìa tại ThuyHaiSan.VN (Hà Nội)
Trên gian hàng thuyhaisan.vn có mặt hàng: Cá Dìa Quảng Ninh tươi sống. Hàng theo ngày; chưa giám định loài. Giá thay đổi theo ngày: xem giá niêm yết tại gian hàng hoặc gọi 0339.247.689. Địa chỉ: 418 Phạm Văn Đồng, Phường Cổ Nhuế 2, Quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội; mở cửa 8h–13h và 14h30–20h30. Xem cách đặt hàng và giao hàng.
Câu hỏi thường gặp
Cá dìa tên khoa học là gì?
Tuỳ loài, đều thuộc giống Siganus, họ Siganidae. Tiêu biểu: Siganus guttatus (Bloch, 1787) và Siganus canaliculatus (Park, 1797).
Gai cá dìa có độc không?
FishBase ghi nhận các loài giống Siganus có gai vây mang tuyến độc (ví dụ S. canaliculatus, S. fuscescens). Nên cẩn thận khi cầm cá sống và nhờ cửa hàng sơ chế.
Cá dìa và cá kình khác nhau thế nào?
Ở Thừa Thiên Huế, hai tên này chỉ hai loài khác nhau cùng giống Siganus; các nghiên cứu nuôi ở đầm phá Tam Giang nhắc riêng "cá kình" và "cá dìa". Tên gọi thay đổi theo địa phương.
Mua cá dìa ở Hà Nội giá bao nhiêu?
Giá thay đổi theo ngày và theo cỡ. Giá niêm yết tại website thuyhaisan.vn; cần hỏi nhanh thì gọi 0339.247.689.
Chưa xác minh
- Loài cá dìa cụ thể bán tại cửa hàng: chưa giám định.
- Mùa cá dìa theo tháng: chưa có nguồn chính thống.
- Cách gán tên "cá kình" cho Siganus canaliculatus: theo cách dùng phổ biến trong tài liệu ở Huế, chưa có văn bản chuẩn hoá tên.
Nguồn dẫn
- WoRMS (World Register of Marine Species) – Siganus guttatus (Bloch, 1787), AphiaID 273913
- FishBase – Siganus guttatus
- FDA (Hoa Kỳ) – Selecting and Serving Fresh and Frozen Seafood Safely
- FishBase – Siganus canaliculatus
- Tạp chí Khoa học và Công nghệ (vjol.info.vn) – Sản xuất giống cá dìa tại Thừa Thiên Huế
Ngày truy cập các nguồn: 13/11/2026. Phát hiện chỗ sai, xin báo qua thuyhaisancs1@gmail.com.